กรมลดโลกร้อน เปิดศูนย์เรียนรู้ลดโลกร้อนต้นแบบในเมือง “นางเลิ้งโมเดล” ชูจุดเด่นผสานวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม มุ่งสู่สังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน

               วันที่ 24 มีนาคม 2569 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เปิด “ศูนย์เรียนรู้ลดโลกร้อน กรุงเทพมหานคร นางเลิ้งโมเดล ท่องเที่ยววิถีชุมชน ลดโลกร้อน” โดยมี นายโกเมศ พุทธสอน รองอธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานในพิธีเปิด ณ บ้านเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี และศูนย์ฟอร์ดเพื่อนชุมชน (Ford Community Center) มุ่งสร้างพื้นที่ต้นแบบการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในบริบทสังคมเมือง โดยชูจุดเด่นการผสานมรดกทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตดั้งเดิมเข้ากับการจัดการสิ่งแวดล้อมสมัยใหม่ ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG และการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Tourism) ยกระดับชุมชนเก่าแก่ใจกลางกรุงสู่พื้นที่ต้นแบบ (Best Practice) ในการรับมือวิกฤตโลกเดือดด้วยนวัตกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
               นายโกเมศ พุทธสอน รองอธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า กรมฯ มีเป้าหมายขยายศูนย์เรียนรู้ลดโลกร้อนให้ครบ 7 แห่งทั่วประเทศภายในปี 2570 เพื่อเป็นพื้นที่เรียนรู้และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการปรับตัว (Adaptation) และการลดก๊าซเรือนกระจก (Mitigation) ที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ ยกระดับให้เป็นแหล่งเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง และขยายผลสู่พื้นที่ต้นแบบอื่น ๆ สำหรับ “นางเลิ้งโมเดล” ศูนย์เรียนรู้ลดโลกร้อนแห่งนี้เต็มไปด้วยเสน่ห์ของวัฒนธรรม วิถีชีวิต และอาหารไทยโบราณที่สืบทอดกันมายาวนานกว่า 100 ปี ถือเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในบริบทของชุมชนเมือง ซึ่งไม่ใช่เพียงพื้นที่สำหรับจัดกิจกรรมเท่านั้น แต่เป็นพื้นที่เรียนรู้ที่แสดงให้เห็นถึงการบูรณาการนวัตกรรมและเทคโนโลยีเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม มีความโดดเด่น คือการผสานมิติสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจชุมชนเข้าด้วยกันอย่างลงตัว โดยเฉพาะแนวคิดการท่องเที่ยววิถีชุมชนแบบคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Community Tourism) ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายระดับสากล Global Goal on Adaptation (GGA) ภายใต้ข้อตกลงปารีส จึงทำให้การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตของคนในชุมชน และยังสามารถสร้างรายได้ สร้างโอกาส และรักษามรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนไปพร้อมกัน
               นายโกเมศ กล่าวต่อว่า การดำเนินงานที่เป็นรูปธรรมของชุมชน ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมการคัดแยกขยะในครัวเรือน การจัดตั้งธนาคารขยะพลาสติกของชุมชน การนำขยะมาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ผ่านกระบวนการ Upcycling รวมถึงการพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น การเดินเที่ยวชุมชน การเรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น ตลอดจนการเรียนรู้การจัดการสิ่งแวดล้อมของชุมชน สะท้อนให้เห็นว่า การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ไม่ใช่เพียงเรื่องของเทคโนโลยีหรือนโยบายระดับประเทศเท่านั้น แต่สามารถเริ่มต้นได้จาก “ชุมชน” จากความร่วมมือของคนในพื้นที่ ที่ร่วมกันคิด ร่วมกันทำ และร่วมกันสร้างอนาคตที่ยั่งยืน
               กรมฯ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า การเปิดศูนย์เรียนรู้ลดโลกร้อนแห่งนี้ ไม่ใช่เพียงการเปิดสถานที่แห่งหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นการเปิด “พื้นที่แห่งการเรียนรู้” สำหรับประชาชน เยาวชน นักเรียน นักศึกษา ตลอดจนผู้ที่สนใจ ได้มาเรียนรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และเห็นตัวอย่างของการลงมือทำจริง ในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระดับชุมชน ซึ่งความสำเร็จของนางเลิ้งโมเดลนอกจากจะเป็นต้นแบบสำคัญของการพัฒนาชุมชนเมืองที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม แต่ยังสามารถสร้างแรงบันดาลใจให้ชุมชนเมืองอื่น ๆ เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เป้าหมายสังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืนต่อไปได้

“ประเทศไทยเติบโตอย่างยั่งยืนด้วยเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชน”